Yunanistan’ın Şımarıklığı ve 1995’teki Savaş Sebebi Kararı
Ege ve Doğu Akdeniz’de gerilim sürerken, Yunanistan’ın son zamanlardaki pervasız hamleleri dikkat çekiyor. Fransa’nın desteğini arkasına alarak deniz alanlarında hareket etmeyi hedefleyen Yunanistan, Türkiye’nin ‘Mavi Vatan’ını ihlal etmeye yönelik tatbikat girişimleriyle gündeme geldi. Türk Deniz Kuvvetleri, Yunanistan’ın bu yasadışı hamlesine karşılık olarak yayınladığı NAVTEX ile dur dedi.
Yunanistan, kara sularını ihlal ettiği tek ülke Türkiye değil. Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, iki ülke arasındaki deniz yetki alanı sorunlarını bu yıl içinde çözmeyi amaçladıklarını belirtti. Delfi Ekonomi Forumu’nda konuşan Rama, Yunanistan ile uluslararası yargıya başvurmayı kabul ettiklerini ifade etti. Bu yıl içerisinde müzakerelerin devam ettiğini vurguladı.
Yunanistan, Arnavutluk’a karşı da ’12 mil’ tezini savunuyor. Eğer Yunanistan, karasularını 12 mile çıkarırsa, Ege Denizi’ndeki uluslararası sular büyük ölçüde kaybolacak ve Türk gemilerinin hareket serbestliği kısıtlanacak. Türkiye, 8 Haziran 1995 tarihinde TBMM’de aldığı bir karar ile Yunanistan’ın bu hamlesini savaş sebebi (casus belli) olarak kabul edeceğini ilan etti. Bu karar, halen geçerliliğini koruyor ve Yunanistan’ın 12 mil tezini hayata geçirmesi durumunda Türkiye’nin savaş ilan etme hakkını doğuruyor.
Yunanistan’ın komşularının kara sularını ihlal etme eğilimi yeni bir durum değil. Batı’dan destek alarak sürekli hamleler yapan Yunanistan, Türk Deniz Kuvvetleri’nin karşı tepkileriyle sık sık karşılaşıyor. Örneğin, Fransız Donanması’nın Girit açıklarında gerçekleştirmeyi planladığı tatbikata yönelik yayınladığı yasa dışı NAVTEX’e Türk Deniz Kuvvetleri derhal müdahale etti. Türkiye, Yunanistan’ın Ege Denizi’ndeki uluslararası hukuka aykırı faaliyetlerine karşılık verdi ve bu durum medyada geniş yer buldu.
Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunlar köklü bir geçmişe sahip. 2018 yılından itibaren ‘Mavi Vatan’da yaşanan gerilim, Türkiye’nin Kıbrıs açıklarında hidrokarbon arayan yabancı bir sondaj gemisinin faaliyetlerini durdurmasıyla artış gösterdi. Yunanistan, Türkiye’nin bu hamleleriyle karşı karşıya kalınca, Ege ve Doğu Akdeniz’deki etkisini kaybedeceğini fark etti. 2019’da Türkiye ile Libya arasında imzalanan deniz yetki alanı mutabakatı, Yunanistan’ın hesaplarını altüst etti.
2020 yılı, iki ülkenin donanmalarının sahaya inmesi ve gerilimin tırmanması açısından önemli bir yıl olarak kayıtlara geçti. Türkiye, bu dönemde art arda NAVTEX yayınlayarak Yunanistan’ın deniz alanındaki baskılarına karşı koydu. Yunanistan’ın haksız talepleri ve pervasız tutumları, bölgedeki barışı tehdit etmeye devam ediyor.
